29 Haziran 2009

kökler


Geçende katıldığım bir cenazeden dönerken kuzene bu elham'ı insanların ne kadar hızlı okuduğunu anlatıp şikayet ediyordum. Ben daha ortasına gelmeden, nasıldı, şöylemiydi böylemiydi, yok o kulluvallah'ın bir parçasıydı, yok bu subaneke'ydi falan derken millet elini yüzüne sürüp cenazeyi sırtlanıveriyor. Ben hep sona kalıyorum, cenazeyi taşıyamıyorum. Zaten İstanbul cenazelerinde taşıma mesafesi musallah taşından caminin kapısına kadar 100 metre olunca taşıma meraklısı çok oluyor. Gelin bizim köye de göreyim ben sizi, camiden mezarlığa 2 km var.

Neyse cenaze dönüşü biz bunları konuşurken konu dualara geldi. Aniden çocukken anneanemin bize yatmadan önce okuyalım diye öğrettiği bir duayı hatırlayıverdik. Duanın hatırladığımız kadarını düşününce fark ettikki dua türkçe. Bunu bu yaştamı fark ettin ulen diyebilirsiniz. Anlayın işte en son kaç yaşında okumuşum duayı. Duamız şöyle.

Çıktım gittim gök kapısına
Bana dediler ne geldin
Hazreti Ali'yi aramaya geldim
Hazreti Ali'nin 2 eli duada, 2 ayağı namazda
Cenette bir ağaç bitmiş
Kökü yukarı , dalları aşağı
Kökü .., dalları mushaf
...


Bu duada bana göre en dikkat çekici şey cennete giden şairin, pardon duacının Hz.Muhammed'i değil de Hz.Ali'yi sormuş olması. Balkanlarda Osmanlı döneminde bektaşiliğin ne kadar ileride olduğu (Bkn.Şeyh Bedreddin), hatta ilk başlarda neredeyse başka mezhep bile bulunmadığı bir gerçek. Bizimde köklerimiz böyle bir mezhebi mi dayanıyor onu bilemiyorum. Trakya'da alevi olduğunu bildiğimiz köyler var. Bu köylere çok gitmişliğimde var ama yaşayış biçimleri tamamen sunni. 1-2 tanıdık alevi arkadaşa duayı bilip bilmediklerini sordum ama bilmiyorlar. Ancak elbette eski bektaşilik ile günümüz aleviliği oldukça farklı.

Ama eminimki bu duayı dünyada sadece benim anneanem bilmiyordu. Her ne kadar bir masalı 2 defa aynı şekilde anlatmayacak kadar hayal gücü geniş olsa da, "Dağda fululi huuu" gibi sonu her anlatışta değişen kült eserlere sahip olsada, rahmetlinin kendi dualarını yazacağını sanmıyorum.

Duayı bilen beri gelsinde bizde kim olduğumuzu anlayalım..:)

19 yorum yapılmamış:

  1. Elham' ın hızlı okunması konusunda aynen katılıyorum..
    Trakya'da büyüdüm ama Türkçe dua duymadım hiç.Bu konuda yardımcı olamayacağım.
    Türkçe dua güzelmiş bu arada :)

    Konu seçimin de süper :)
    YanıtlaSil
  2. Duanın tam metnini bulsaydın daha güzel olacaktı. Ben de tamamını hatırlayamıyorum.
    YanıtlaSil
  3. Fatiha suresi çok uzun sayılmaz. Alışkanlık haline getirenler için 10 sn lik bir surede rahatlıkla onunabilir sanıyorum.
    Türkçe duayı bende hatırlayamadım. Umarım kaynağını bulabilrisiniz.
    YanıtlaSil
  4. Çıktım gittim gök kapısına.
    "Niye geldin" dediler. Hz. Ali için.
    "Hz. Ali namazda, iki elleri duada".
    Cennette bir ağaç bitmiş, kökü iskember gibi, yapracığı Kur'an gibi.
    Bunu gecede yedi kere okuyan Cennet helal Cehennem haram. Halusü, Hulusü.

    olabilir mi acabaaa
    YanıtlaSil
  5. olabilir, hatta aynısı ama mısralar biraz farklı. sen nerden buldun bunu tarayıcı :)
    YanıtlaSil
  6. www.google.com a "Çıktım gittim gök kapısına" yazınca çıkıyooo :)
    YanıtlaSil
  7. iki farklı veriyonunu öğrendim.

    çıktım gittim gök kapısına
    bana dediler ne geldin
    cennet alayı görmeye geldim
    cennet alada bir ağaç bitmiş
    kökü miske yaprağı kuran
    kökü yukarı dalları aşağı
    bu duayı gecede 7 kere okuyana cennet helal, cehennem haram



    çıktım gittim gök kapısına
    bana dediler ne geldin
    hz aliyi görmeye geldim
    hz alinin iki eli duada
    iki ayağı namazda
    cennet alada bir ağaç bitmiş
    kökü miske yaprağı kuran
    kökü yukarı dalları aşağı
    bu duayı gecede 7 kere okuyana cennet helal, cehennem haram
    YanıtlaSil
  8. anneme telefonmu ettin ergin ?..:)
    YanıtlaSil
  9. ben de sünni bir ailenin çocuğu olarak doğdum orta anadoluda.ama Hz.Alinin cenk kitaplarıyla ve Allahın Arslanı hikayeleri ile büyüdüm.Bence bu ayrım yapay olarak yaratılıyor.
    türkçe dualara sonuna kadar katılıyorum.her türk duasını türkçe yapmalı bence de.
    paylaşım konusu çok güzel.
    YanıtlaSil
  10. Bence duanın dini,mezhebi yok.Sonuç itibariyle hepsi allaha yakarış değilmi.Ben arapça duaları ve kuran okumayı biliyorum ama anlamlarını bilmiyorum.Türkçe duaya katılıyorum,ama kuran'ın türkçe anlamını okurken,arapçasını okurkenki kadar haz almıyorum ve içim huzur dolmuyor.Bazı harfleride varki türkçe harflerde karşılığı yok.
    Bana göre kuran arapça kalmalı ve öyle okunmalı.Konu başka bir yana gitti :) üzgünüm ama bir arada türkçe ezan demişlerdi.Sonuç olarak dua Allah'la sizin aranızda,nasıl olursa olsun o içimizden geçeni bilir.
    Sevgiler
    http://nursen-yemek.blogspot.com
    YanıtlaSil
  11. geçen hafta köye gittim. muhabbet arasında yeğenime "şu çantamı cemane"ye bıraksa deyiverdim. 15 yaşındaki yeğenim için yeni, benim içinse çok eski bir kelime cemane.

    Yeğenim çantayı bırakıp geri geldi ve "cemane", "cem hane" olmasın amca dedi..
    YanıtlaSil
  12. ben bulgaristan göçmeniyim ve 1968 doğumlu alevide değilim banada bu duayı şöyle ögreti dedem ben 6 yaşlarındayken:

    çıktım gittim gök kapısına
    bana dediler ne ararsın
    hz aliyi ararım
    hz alinin namazda iki eli duada
    dünyada bir ağaç bitmiş
    kökü iskendeş yaprağı kuran
    bu duayı gecede 7 kere okuyan
    canım cenet kuşu
    okumayan kaya taşı.

    duayı çok seneler sonra anlamını anlamaya ba6ladım ama hala bu ya6tayım
    (kökü skendeş)ne anlama geldini bilmiyorum,bilen varmı?
    YanıtlaSil
  13. Ben Bulgaristan Silistre'liyim. Bana babaannem bu duayı şöyle öğretmişti.
    Çıktım gittim gök kapısına
    Bana dediler ne ararsın
    Hz.Aliyi ararım
    Hz.Ali namazda,iki eli duada
    Şu cennette bir ağaç bitmiş
    Kökü misk ü amber, yaprağı kur'an
    Bu duayı gece yedi kere okuyan
    Cennet helal, cehennem haram.

    Bunun dışında üç-dört yaşından beri bildiğim
    birçok dua var. Mesela kapıyı kilitlerken okunan
    dua gibi.
    Bismillahi milit
    Hasan Hüseyin kilit
    Bize gelen geri dönsün
    Hasan Hüseyin yardımcımız olsun
    Bize bu akşam İsa peygamber geldi
    Ahiri aklında idi
    Mühürü koynunda idi
    Üstüne Yasin-i Şerif kaplattım.
    Kapısı Amme
    Kilidi Kulhüvallahü Ehad Allahüssamed LemYelid Velem Yüled Velem Yekünlehü Küfüven Ehad.
    Bunu gibi daha birçokları
    YanıtlaSil
  14. tunaboylu teşekkür ederim. belliki dua bütün balkanlarda biliniyor.
    YanıtlaSil
  15. bende bulgaristan göçmeniyim benimde dedem böyle ögretti
    çiktim gittim gök kapisina
    dediler ne ariyorsun
    hz muhammedi
    hz. muhammet namazda, iki eli dua
    dünyada bir ağaç bitmis, kökü miske-hambe
    yapragi kuran
    bu duayi gece yedi kere okuyana
    cennet helal , cehennem haram
    YanıtlaSil
  16. güzel üstatlar alevi olup asimile olmuş olanlardan olabileceğinizide bence aklınıza getirmelisiniz. 13.yy dan itibaren yoğun bir şekilde baskı ve asimilasyon uygulanmış bir topluluktur aleviler. saygılarımla.
    YanıtlaSil
  17. çıktım baktım göklere
    dediler ne ararsın
    hz ali efendimizi ararım
    hz ali efendimiz namazda iki elleri duada
    cennette bir yemiş agacı bitmiş
    kökü miski amberdir yaprağı kurandır
    yedi kere okuyanın
    cehennemin kapısı haramdır
    -bizede babannem böyle öğretmişti...
    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. ne güzel bir duaymış bu, farklı söylesede hep aynı şeyi söylüyor aslında
      Sil